Elektro gitarda sap ayarı nedir? Nasıl yapılır?

akinu · Kayıt: May 25, 2004 Mesajlar: 1779 Nerden: Washington DC

Hem turkrock.com'da hem de internet üzerinde elektrogitarlarda sap ayarı hakkında detaylı yazılmış Türkçe bir kaynağa ulaşamadım. Onun için kendi elimden geldiğince detaylı bir başlık açmaya karar verdim. Bu konuda her türlü görüşünüzü-eklemenizi bekliyorum.

UYARI: Sap ayarını her gitaristin bilmesi önemlidir. Kişinin kendi sap ayarını yapması, o kişiye istediği çalım rahatlığını getirir. FAKAT, bu ayar işinin, bilen birinin yanında öğrenilmesi tavsiye edilir. Yani sap ayarı konusunu çok iyi bilen, bu işi defalarca yapmış birinden, görerek öğrenmeniz gerekir. Burada yazdığım bilgiler ancak ve ancak, etrafınızda bu ayarı yaptırabileceğiniz veya öğreneceğiniz birisi olmaması halinde uygulanmalıdır. Sap ayarının hatalı yapılması, fazla sıkıştırılması durumunda gitar kullanılamaz hale gelebilir.

---------------------------------------------------------------------------------

1-Sap ayarı nedir?

Sap ayarı, bir çok gitarda klavyenin içerisine yerleştirilmiş, ingilizcesi "truss rod" olan bir metal çubuğun ayarlanmasına verilen isimdir. İngilizce olarak tam ismi "truss rod adjustment" olarak geçer. Yani sap ayarı dediğimiz olay, klavyenin içerisine yerleştirilmiş bu esnek metal çubuğu, milimetrelerle ifade edilen bir ölçekte gevşetip-sıkıştırmaya verilen isimdir.

2-Truss rod nedir?

Yukarıda belirtildiği üzere, truss rod, elektro gitarınızın yapım aşamasında, klavyenin içerisine yerleştirilen bir metal çubuktur.

3-Truss rod ne işe yarar?

Truss rod'un en önemli amacı tellerin direncine karşılık bir karşı-direnç oluşturarak, gitarın sapını optimum düzlükte tutmaya yarar. Truss rod'un temel amacı tellerin yüksekliğini alçaltmak veya entonasyon yapmak DEĞİLDİR.

Gitar telleri farklı kalınlık (gauge veya tension) gruplarında paketlenir. Very Light gauge (çok hafif; .009) - Light gauge (hafif; .012) - Medium Gauge (orta; 0.13) - Heavy gauge (ağır; 0.14)

Genellikle tel değişimi sırasında, farklı dirençte tel takılırsa Çalımda belli bozukluklar gözlenir. Eğer ilk taktığımız telden daha hafif bir tel taktıysak, truss rod, gitarın sapını size doğru çekerek telleri perdelere yaklaştırır, cızırtılar çıkmaya başlar. Eğer daha kalın bir tel taktıysak, truss rod'un gerilimi tellerin gerilimini dengeleyemez ve teller ile perdeler arasında çalımı zorlaştıran yükseklik meydana gelir. Bizim sap ayarındaki amacımız, bu bozuklukları, truss rod'un gerilimini ayarlayarak gitar sapını düzeltmektir.

4- Sap ayarı nasıl yapılır?

Sap ayarının yapılacağı yer belli markalarda farklılık göstermektedir. Bazı markalarda bu işin yeri sapın üst tarafında olup,

bazılarında da gövdeye yakındır (ki bununla ilgili resim bulamadım) Very Happy

Bazı gitarlarda bu deliğin üzeri başka bir koruma ile kapatılmıştır.

Bu gibi durumlarda, tornavida ile bu korumanın kaldırılması gerekmektedir.

Sap ayarının yapılacağı alet ingilizcede "Allen Wrench" olarak geçer.

Bu alet, çoğunlukla gitarı alırken beraberinde verilir. Yoksa, gitar yedek parçacılarından bulunabilir.

En basit şekliyle sap ayarı, allen wrench'i belirtilen deliğe sokarak

sağa veya sola çevirerek yapılır.

ANCAK bu iş söylenildiği kadar kolay değildir. Detaylar şu şekildedir:

1-Öncelikle ne yaptığınız bilmeniz lazım. Farklı kalınlıkta bir tel takmadıysanız, gitarınızın O ANKİ ayarları söz konusu ise, tel yüksekliğini indirmek için sap ayarı yapmayın. Bu işi eşikten yapın. Eğer telleri yeni değiştirdiyseniz ve ondan sonra tellerde bir alçalma/yükselme olduysa bu işe girişin.

2-Allen wrench'i kısa tarafından truss rod'a sokun.

Gitarların genelinde, sap tarafından eşiğe doğru bakıldığında, allen wrench'i sola doğru eğdiğinizde truss rod'u gevşetir, sağa doğru eğdiğinizde de truss rod'u sıkıştırırsınız.

TheJester · Tarih: Prş 22.09.2005 19:49 Mesaj konusu:

Teşekkürler, eline sağlık...

Dark-Saga · Kayıt: Oct 17, 2003 Mesajlar: 709 Nerden: İstanbul

Vauv!

Akın ellerine sağlık...

Sap ayarı hakikaten ince bir mevzu, çok dikkat etmek lazım ve seninde söylediğin gibi mutlaka tecrübeli kişilerden, tecrübe edinilerek yapılması gereken bir ayarlama.

Sap çeliğini kontrol etmeye yarayan civata bu işlem sırasında o kadar az döndürülür ki genel olarak bir tam tur döndürülmesi bile rastlanmayan bir durumdur ve kalıcı tahribata neden olabilir.

akinu · Kayıt: May 25, 2004 Mesajlar: 1779 Nerden: Washington DC

Rica ederim; maksat insanımız saniyede daha çok nota bassın. 38 az bizim millet için.
_________________
myspace.com/polyphonicfart
www.youtube.com/akinun

rastansaga · Kayıt: Apr 24, 2005 Mesajlar: 1410

Helal olsun. Uğraşmıssın baya eline sağlık.

cakewalker · Kayıt: Jan 21, 2004 Mesajlar: 586 Nerden: İst

sap ayarı ile ilgili bundan sonra başlık açılırsa bizzat ben uyarcam kişileri

juice · Kayıt: May 10, 2004 Mesajlar: 377 Nerden: GİRESUN

Eyvallah Akinu...Çok faydalı bir başlık sağol...Eline sağlık...

alierkanimrek · Kayıt: Jan 02, 2004 Mesajlar: 127 Nerden: Antalya

Ek olarak;

Tecrübelerime dayanarak truss-rod'un sıkılması veya gevşetilmesi sapta ani bir değişikliğe yol açmıyor, yani sapın truss-rod'un yeni gerilimine tepki vermesi biraz zaman alıyor, sapın tam olarak kendini bulması için yarım veya 1 gün gibi bir süre beklemek gerekir.
_________________
"don't try to play like nobody. Get a sound of your own" Magic Slim
http://www.soundirect.net/Armut/

solitude71 · Kayıt: Jan 18, 2005 Mesajlar: 879

Faydalı bir eser, teşekkürler.
_________________
Yer Bostancı; kavşakta ışıkların altında duran koca bir metal kutunun üzerinde yazan IDRIS.
Uhaha adam adını yazmış derken altındaki detayı okumamla dumur!!
Istanbul Digital Realtime Intelligent Signalization.

Megadeth79 · Kayıt: Sep 15, 2004 Mesajlar: 305

Cok guzel olmus eline saglık.

alicem007 · Kayıt: Dec 21, 2004 Mesajlar: 376 Nerden: istanbul

Harbi cok ii bi calışma.

Affına sığınarak bende bişi eklemek istiorm.Genelde etrafımda bana şöyle sorular gelir "sap ayarı cok ii oldugu halde alt tellerde sızırtı oluo.Fretleride kontrol etmek gerekio önceden.Erime olduğu için cızırtı etkenidir.

İyi günler....

vileshome · Tarih: Cum 23.09.2005 12:32 Mesaj konusu:

"Bu alet, çoğunlukla gitarı alırken beraberinde verilir. Yoksa, gitar yedek parçacılarından bulunabilir." nalburda da var çok aramaya gerek yok.. Smile

_________________
alkolik sonbahar..
C-4 gelecek huzur verecek..

www.myspace.com/c4band

akinu · Kayıt: May 25, 2004 Mesajlar: 1779 Nerden: Washington DC

Nalburu çok tavsiye etmem. O açıdan bakınca nalburda Edge Pro sıkıştırma vidaları da var, fakat allen wrench'ler farklı boy ve ebatta olduğu için

gitar ile ilgili bir mağzada aranması daha tavsiye ettiğim bir husustur. Zaten ince bir mesele, bir de nalbur falan diyip korkutma insanları Very Happy

Sap ayarını nalbura yaptırmaya çalışan çıkabilir, riske girmek istemiyorum.

[Reklam]Sadece gitar markanızın lisanslı ürünlerini kullanınız[/Reklam]
_________________
myspace.com/polyphonicfart
www.youtube.com/akinun

vileshome · Tarih: Cum 23.09.2005 13:49 Mesaj konusu:

yok hocu ben anneme yaptırıyorum sap entonasyon falan.. Very Happy

geçengün tel koptu (ki çok alışıladık bi durum benim için Razz

uzun zamandır hiç tel koparmamıştım) pazar günü ve allen kayıp Evil or Very Mad

nöbetçi nalbur bulana kadar göbeğim çatladı.. Smile

_________________
alkolik sonbahar..
C-4 gelecek huzur verecek..

www.myspace.com/c4band

Norton_Antor · Tarih: Cum 23.09.2005 14:27 Mesaj konusu:

bi gün de çalma sen de Very Happy

_________________
The Eğitim Sistemi has failed!
Portakalı soydum başucuma koydum.
Squire demeyin artık şuna,dalarım bak!

akinu · Kayıt: May 25, 2004 Mesajlar: 1779 Nerden: Washington DC

vileshome · Tarih: Cum 23.09.2005 14:58 Mesaj konusu:

abi no4 alyan anahtarı için kalp kırmaya gerek yok Very Happy

_________________
alkolik sonbahar..
C-4 gelecek huzur verecek..

www.myspace.com/c4band

akinu · Kayıt: May 25, 2004 Mesajlar: 1779 Nerden: Washington DC

Kalp kırmakla alakası yok, sadece bu metodu yazdığım için acayip tırsmaktayım. Zaten ince iş, yarın öbürgün biri gelecek "sen böyle böyle dedin, ben tornavidayla ayar yaptım, olmadı, o ayar yeri de soyuldu" falan diyecek, gitar parasını isteyecek. Bilen adam zaten doğru alyanı çöpte bile bulur. Cahil cesaretinin nelere kadir olduğunu tahmin bile edemezsin. Bkz.

_________________
myspace.com/polyphonicfart
www.youtube.com/akinun

vileshome · Tarih: Cum 23.09.2005 17:45 Mesaj konusu:

HEEE-MAAAN Exclamation

_________________
alkolik sonbahar..
C-4 gelecek huzur verecek..

www.myspace.com/c4band

gosu · Kayıt: Aug 01, 2004 Mesajlar: 102

güzel bir çalışma;
yalnız bir ekleme yapayım, bazı gitarlarda demir çubuğa ters diş açılmış olabiliyor yani sağa veya sola ezbere çevirmektense tellerin verdiği tepkiye göre ayar yapmak daha mantıklı olur.